Tien jaar geleden reed je er zo doorheen. San Pedro de Alcántara, Costa del Sol, provincie Málaga, was een doorsnee Spaans stadje met een doorgaande weg, wat terrasjes en een handvol winkeltjes. Alleen locals kwamen naar het strand. Toeristen? Die vond je er nauwelijks.
IN HET NIEUWS UIT ANDALUSIË VIND JE ALTIJD IETS INTERESSANTS EN SPANNENDS OM TE LEZEN!
Bélmez de la Moraleda, Jaén: klein dorp in Sierra Mágina
Bélmez de la Moraleda ligt midden in het natuurpark Sierra Mágina in de provincie Jaén. Dit kleine dorp heeft zo'n 2.000 inwoners en is omringd door olijfboomgaarden zover je kijkt. De economie draait volledig om die olijven, aangevuld met wat fruitteelt en schapenhouderij in de bergen.
De locatie is bijzonder: het dorp vormt een natuurlijke doorgang tussen Granada en de rivier de Guadalquivir via het dal van de Jandulilla. Die strategische plek verklaart waarom hier al eeuwenlang mensen wonen en verdedigingstorens bouwen.
Van Iberiërs tot Romeinen
De geschiedenis van Bélmez gaat ver terug. Het Recinto de Bélmez, een Iberische nederzetting, dateert van vóór de 5e eeuw voor Christus. Archeologen vonden hier een versterkte toren die het dal moest bewaken. In de 4e eeuw voor Christus bereikte de handel via dit dal zijn hoogtepunt.
Later vestigden de Romeinen zich hier met een villa rústica, een boerderij langs de rivier. Die agrarische traditie zette zich door tot in de Middeleeuwen.
Arabische periode en verovering
In de 9e eeuw kwam de streek onder controle van een Moorse familie. In 945 werd er een moskee gebouwd – dat weten we door een inscriptie die de bouw vermeldde. De naam Bélmez komt van het Arabisch en betekent 'beschermde plek'. Kijk maar naar de ligging: het kasteel staat in een kleine vallei, omringd door bergen.
Tussen de 10e en 14e eeuw veranderde de structuur flink. Waar eerst losse dorpjes waren met gezamenlijke verdedigingsplekken, ontstonden later ommuurde steden. In 1316 veroverde prins Pedro van Castilië het kasteel. De moslims wonnen het later terug en versterkten de verdediging, tot de definitieve verovering in 1448 door Fernando de Villafañé.
Kastelen en torens
Het Castillo de Bélmez ligt drie kilometer van het huidige dorp, bij een heldere waterbron. De imposante woontoren heeft drie verdiepingen en vier hoektorens. De buitenmuren zijn van breuksteen, met natuursteen bij de hoeken en vensters. Binnen zie je afwisselend gips en baksteen, met spitsbogen die de koepels ondersteunen.
Twee ronde wachttorens beschermden het kasteel: de Torre del Lucero in het zuidwesten (richting Huelma) en de Torre del Sol in het zuidoosten. Beide hadden kleine ommuurde binnenplaatsen en gewelfde kamers. In 1985 kregen alle drie de status van beschermd monument.
Het Castillo de Chincoya staat in literaire geschriften vermeld. Alfons X de Wijze schreef erover in zijn Cantiga 185, over een wonder waarbij de Maagd Maria een christelijke kasteelheer hielp. Het vierkante fort ligt tegenover het Castillejo de Neblín aan de rivier.
Het dorp groeit
In de 16e eeuw verhuisde de bevolking naar de huidige locatie. Diego de Carvajal begon in 1534 grond te verhuren aan boeren, die hun huizen bouwden bij de bron van La Moraleda. Eeuwenlang verbouwden ze tarwe, gerst, vlas en hennep. Geiten, varkens, runderen en paarden liepen door de velden.
Rond 1850 woonden er zo'n 900 mensen. Eind 19e eeuw waren er vooral weilanden (1.712 hectare) en bos (1.670 hectare), met minder akkerland (1.326 hectare tarwe en 116 hectare olijven). Honderd jaar later was het beeld compleet anders: 1.679 hectare olijfbomen domineerden het landschap.
De eerste helft van de 20e eeuw bracht sociale conflicten. In 1930-1931 had 75% van de arbeiders werk. Vakbonden en politieke partijen wonnen aan invloed. De bevolking groeide tot 2.588 inwoners in 1950 – het hoogste punt ooit. Daarna zakte het aantal terug tot de huidige 2.000.
Bezienswaardigheden in het dorp
Het gemeentehuis is een mooi voorbeeld van volksarchitectuur. Op de eerste verdieping vier asymmetrische ramen, daarboven nog vier met een doorlopend balkon. Binnen vind je een authentieke binnenplaats met een fontein in het midden en galerijen met bogen en een balustrade.
De parochiekerk werd gebouwd in 1966. Je komt binnen via een zuilengalerij. Op een bakstenen muur hangt een hoogrelief van het Heilig Hart van Jezus. De slanke vierkante toren heeft een piramidevormig dak en drie kleine rechthoekige raampjes, een klok en een klokkengat.
Natuur in Sierra Mágina
Het Barranco del Arroyo Gargantón ligt zeven kilometer ten westen van het dorp. Deze bergwand valt op door de meidoorns en kornoeljes. Tussen de rotsen bij de Gargantón nestelen gierzwaluwen, zwarte tapuiten en torenvalken. Je bereikt het via een pad dat direct vanuit het dorp vertrekt.
De Cuevas del Chato y Baltibañas liggen op 7,5 kilometer van het centrum. Dit berggebied heeft interessante geologische formaties, maar is alleen geschikt voor ervaren speleologen. Via een bergpad kom je er te voet.
Bélmez de la Moraleda combineert eeuwenoude geschiedenis met de rust van het natuurpark. De olijfbomen geven het landschap kleur, de kastelen vertellen verhalen van grenzen en veroveringen, en de bergen bieden wandelaars frisse lucht en mooie uitzichten.
(c) foto en bron: www.belmezdelamoraleda.es
Misschien boeien deze berichten u ook?
Plaza de Toros de Marbella, provincie Málaga, is meer dan een stierenvechtarena. Het is een icoon van Andalusische traditie en cultuur, midden in een stad die bruist van leven. De arena trekt jaarlijks duizenden bezoekers voor stierengevechten, concerten en culturele evenementen. Een plek waar historie en modern vermaak elkaar ontmoeten.
Midden in het Andalusische landschap bij Utrera (provincie Sevilla) staat Torre de Lopera. Deze stevige wachttoren hield eeuwenlang de boel in de gaten. Vanuit dit uitkijkpunt kon je zo de Torre del Bollo en het kasteel van Las Aguzaderas zien. Handig als je de vijand aan zag komen. De toren staat op privéterrein, dus even bellen voor je langskomt.
