Calañas, provincie Huelva, zit vol verhalen die je stap voor stap kunt beleven. Met routes voor wandelaars, liefhebbers van geschiedenis en mensen die gewoon willen genieten van de natuur. Alles zonder wachtrijen of entreetickets. Gewoon gaan. Wandelschoenen aan. Rugzak mee. Calañas wacht.

Molino de Viento

De windmolen is een recente reconstructie, gebaseerd op een historische molen die ooit op deze plek stond. In het verleden stond dit type molen verspreid in Calañas. Zo werd de huidige Calle Murillo ooit ‘Puerto de Aspa’ genoemd, een verwijzing naar een molen in de buurt. Ook een plattegrond uit 1811 toont de ligging van de ‘Molino del Escribano’ op de helling van het Peñasquillo. Vandaag steekt de windmolen trots uit boven het dorp, zichtbaar vanaf bijna elk punt.

Mercado de Abastos

Dit markgebouw valt meteen op, niet alleen door zijn hoge ligging bovenop een heuvelrug maar ook door zijn modernistische architectuur. In 1926 gaf de gemeente Calañas opdracht om een nieuwe marktplaats te bouwen voor dagelijkse producten. Het ontwerp kwam van architect José María Pérez Carasa. Op 15 augustus 1929 opende de markt officieel haar deuren. Hoewel de originele gevel nog grotendeels intact is, zijn het hekwerk en de voorgevel aangepast. In de jaren zestig werden de houten marktkramen vervangen door betegelde stenen varianten. Tegenwoordig is de markt gesloten, maar het gebouw blijft een herkenningspunt in het dorpsbeeld.

Ermita Nuestra Señora de la Coronada

Deze kapel staat tegenover de Ermita de la Virgen de España en wordt sinds 1520 vereerd als verschijningsplek van de Virgen de la Coronada. De legende vertelt dat de beeltenis van de Maagd in 720 werd verborgen tijdens de Moorse invasie en pas 800 jaar later werd teruggevonden door een herder. De verschijningsplek onder de rots is nog steeds zichtbaar in het huidige altaar van het heiligdom.

Puente de San Rafael

Deze stenen brug uit de achttiende eeuw werd gebouwd door architect Ambrosio Figueroa en gefinancierd door het dorp zelf. Ze ligt net voor de ingang van Sotiel Coronada en was lange tijd een cruciale oversteekplaats. Hoewel er inmiddels een moderne brug naast staat, blijft deze historische constructie een stille getuige van het verleden.

Iglesia Parroquial Santa María de Gracia

Iglesia vista aérea
De parochiekerk van Calañas kent een lange geschiedenis. Rond het jaar 1500 werd een gotisch-mudéjar gebouw opgetrokken, maar aanwijzingen wijzen op oudere wortels: visigotische elementen, een voormalige moskee en vermelding in documenten uit 1411. Tussen 1678 en 1687 werd de kerk grondig verbouwd. Toen kwamen de drie schepen in kruisvorm, de klokkentoren, sacristie en het orgel tot stand. Binnen vind je negen altaren en drie toegangen: aan de noordzijde, zuidzijde en de westelijke hoofdingang.

La Torerera

Dit voormalige mijnwerkersdorp ligt er tegenwoordig verlaten bij. Toch kun je nog goed zien hoe het dagelijks leven er ooit uitzag: van de woning van de directeur tot het casino, de kapel, school en de huizen voor arbeiders. In totaal stonden er 97 woningen verspreid over twee buurten: het hoger gelegen oude dorp en het nieuwere, lager gelegen gedeelte. Sinds 1986 is het terrein eigendom van de Junta de Andalucía, met plannen voor een toekomstig toeristisch centrum nabij het stuwmeer.

Ruta de los Molinos del Río Odiel

Deze wandelroute loopt van de brug bij Villar tot aan de Ermita de la Coronada. Onderweg kom je langs oude watermolens, negentiende-eeuwse boogbruggen en restanten van het mijnverleden. Het pad volgt de oever van de kleurrijke rivier Odiel, met haar uitgesleten meanders en vulkanisch gesteente. Blikvanger is het geologische plooipatroon ‘anticlinal de Migollas’. Ook de vegetatie mag gezien worden, met onder andere de zeldzame Erica andevalensis.

Ruta urbana por Calañas

Start in de Plaza de España en verken de historische straten van Calañas. De geschiedenis van het dorp gaat ver terug, met wortels in de Tartessische en Romeinse tijd, dankzij de aantrekkingskracht van koper, goud en zilver. De route leidt je langs karakteristieke gebouwen, kerken en uitzichtpunten. De bijbehorende gids kun je eenvoudig printen.

Ruta Turística: "La Torerera"

Deze wandelroute brengt je langs het vervallen mijnwerkersdorp La Torerera. Je krijgt inzicht in de opzet van het dorp, de sociale hiërarchie, en de gebouwen die ooit dienst deden als woningen, casino, kerk en economato. Het verhaal achter de naam is opmerkelijk: het dorp heette eigenlijk ‘La Torera’, maar werd per vergissing als ‘La Torerera’ geregistreerd na een lokale feestdag met een geïmproviseerde stierengevecht.

Ruta Turística por Sotiel Coronada

Sotiel Coronada heeft een lange mijnbouwgeschiedenis die teruggaat tot de Bronstijd. Tijdens deze route kom je langs Romeinse opgravingen, historische bruggen en meerdere kapellen. Ook de natuur rond Sotiel is indrukwekkend, met de rivier Odiel als rode draad door het landschap.

Ruta del agua por Calañas y Sotiel Coronada

Deze route toont je de waarde van water in het dagelijks leven van Calañas en Sotiel. Van eeuwenoude fonteinen tot bronnen en dammen – elk punt heeft zijn eigen verhaal.

• Fuente León: Zeventiende-eeuwse fontein, uitgebreid in 1886, met trappen en banken.

• Fuente García: Bron met natuurlijke opslag, nog steeds gebruikt.

• Charca El Lavadero: Voormalig veemarkt met abreuvoir en oud wasgebouw.

• Pilar bij de Fragua: Oud drinkpunt voor vee, naast een smederij.

• Fuente del Escamocho: Verborgen bron met uitzicht, halverwege een heuvel.

• Dique El Calabazar: Stuwmeer gebouwd in 1905 voor de mijnbouw, later populair onder vissers en jagers.

• Río Odiel: Slingert door ongerept terrein en vormt het decor van meerdere wandelroutes.

(c) foto en bron: www.calanas.org