Het castillo de Íllora in de provincie Granada staat fier op een heuvel in het gelijknamige stadje, op steenworp afstand van de indrukwekkende parochiekerk Nuestra Señora de la Encarnación. Dit Andalusische fort in de provincie Granada vertelt het verhaal van eeuwenlange grensgeschiedenis, met drie ommuringen die de heuvel vanaf de voet tot de top omringen.

Een slimme toegang met dubbele poorten

De ingang van het kasteel zat aan de oostkant, verstopt in wat ooit een privéwoning was die later als stal diende. De toegangspoort blijkt een doordacht systeem: twee deuren achter elkaar met vier hoefijzerbogen die twee ruimtes afsluiten, elk overdekt met bakstenen gewelven. De eerste poort had een valluik, daartussen ligt een trapeziumvormige binnenplaats. Handig voor de verdediging, want aanvallers hadden hier weinig bewegingsruimte.

Van barbacane naar barbacane

Door de tweede poort kom je bij een barbacane, een soort vooruitgeschoven verdedigingspost. Die leidt naar weer een toren met een poort die toegang geeft tot de eerste omwalling. Dit hellende terrein strekt zich zo'n 65 bij 30 meter uit van noord naar zuid, met aan de oostkant nóg een barbacane op een ander niveau. Tel alle torens bij elkaar op tussen de muren, barbacanes en deze eerste omwalling, en je komt uit op elf stuks. Allemaal rechthoekig of vierkant, gebouwd van metselwerk en gestampte aarde.

In deze eerste zone stond vroeger een gigantisch waterbekken van ongeveer 21 bij 5 meter, waarschijnlijk een cisterne zonder gewelf. Het document uit het Alhambra-archief meldt dat dit bassin in de 19e eeuw al ondergronds zat, maar waar precies is onduidelijk.

De citadel met twee cisternes

De tweede omwalling ligt westelijk van de eerste, hoger op de heuvel. Dit was de eigenlijke citadel. Je kwam er binnen via een poort die waarschijnlijk aan de zuidkant zat. De ommuurde ruimte meet ongeveer 65 bij 25 meter en heeft zes torens. Aan de oostkant staat nog een fragment van de muur met resten van borstwering en kantelen.

Tussen de binnenmuren zie je de restanten van een slim watersysteem met twee grote cisternes. De noordelijke meet 8,75 bij 3,75 meter, met betonnen muren en een gemetseld gewelf dat helaas verdwenen is. Alleen in de noordwesthoek zijn nog wat aanzetpunten zichtbaar. De zuidelijke cisterne bestaat uit vier parallelle beuken die verbonden zijn met vijf bogen, waarbij de noordelijke beuk het kortst is. De tussenmuren zijn van baksteen, net als de gewelven die er ooit op rustten. Van die gewelven is alleen de aanzet nog te zien.

De derde ring daalt steil af

De derde omwalling ligt westelijk van de tweede, lager en met een flinke helling in westelijke richting. Deze zone is ongeveer 90 bij 40 meter groot en loopt van oost naar west. Er staat nog maar een stuk muur in het noordwesten met twee halfronde torens, allemaal gemetseld. Aan de zuidkant zijn ook nog wat muurresten zichtbaar.

Restauratie en huidige staat

De dubbele toegangspoort is afgebroken en de oostmuur van de eerste barbacane kreeg een opknapbeurt, samen met een deel van de zuidmuur van de eerste omwalling. Het metselwerk dreigde letterlijk de straat in te donderen. De tweede poort naar de eerste omwalling zit nog onder de grond, al steekt de bovenkant van de toren er wel bovenuit. Ondanks deze ingrepen verkeert het eerste verdedigingssysteem in matige staat.

Een grensfort met uitzicht

Het kasteel van Illora steekt boven de daken van het stadje uit met zijn torens, cisternes en kantelen. Eeuwenlang bewaakte dit fort de grens tussen koninkrijken, nu nodigt het reizigers uit om een van de meest sfeervolle heuvelforten van Andalusië te verkennen. De drie omwallingen, slimme toegangspoorten en watervoorzieningen laten zien hoe strategisch belang en bouwkunst samenkwamen op deze heuvel in Granada.

(c) foto en bron: turgranada.es