Los Palacios y Villafranca (provincie Sevilla) zijn niet altijd één gemeente geweest. Tot 1835 waren het zelfs twee aparte plaatsen: Los Palacios de la Atalayuela en Villafranca de la Marisma. Tegenwoordig delen ze straten, gewoonten en buren, maar elk dorp heeft nog steeds zijn eigen karakter en wortels. De geschiedenis gaat terug tot de Tartessische tijd, toen de regio bekendstond als Searo. Romeinen, moslims en vele andere beschavingen trokken hier voorbij, aangetrokken door de moerassen, landbouwgrond en handelsroutes.

In de 14e eeuw waren er al goed georganiseerde nederzettingen, en sindsdien is het dorp alleen maar gegroeid... én hebben ze steeds meer tomaten geoogst.

Voor elk wat wils (en voor elk tempo)

Je hoeft hier niet te kiezen tussen natuur, erfgoed of lekker eten. Begin je dag bijvoorbeeld met een bezoek aan de 15e-eeuwse parochiekerk Santa María la Blanca, en eindig fietsend door de paden van het Parque Periurbano de La Corchuela.

Toch liever iets rustigers? Dan zijn er bewegwijzerde wandelroutes langs moerassen zoals La Mejorada of El Pantano, waar je beschermde vogelsoorten kunt spotten terwijl je frisse lucht inademt. Iets meer actie? Ga dan naar het Parque de Maribáñez voor een portie avontuur.

Cultuur met naam en toenaam

Verbaas je niet als je onderweg keramieken tegels met citaten tegenkomt. Die maken deel uit van de literaire route “Pueblo lejano”, een eerbetoon aan de lokale schrijver Joaquín Romero Murube. De teksten leiden je langs bijzondere plekken, zoals de kapel van San Sebastián of het Casa de la Cultura, geïnspireerd op het treinstation van Cercedilla.

Ben je van het nieuwsgierige soort? Dan is het Etnografisch en Technologisch Museum iets voor jou. Een privécollectie die zo uit een film lijkt te komen: oude telefoons, fietsen, naaimachines… allemaal verzameld door Juan Begines, beter bekend als “El Santito”.

Als tomaat geen groente is, maar een instituut

Over Los Palacios y Villafranca kun je niet praten zonder de hoofdrolspeler te noemen: de tomaat. Hier is het niet zomaar een ingrediënt, het is een bron van trots. Sinds 2012 hebben ze zelfs hun eigen nationale merklabel. Probeer ‘m aangemaakt met olie en zout, in een salmorejo, in een fritada of gewoon op een stukje brood.

En als de tomaat de koning is, dan is de rijst met patrijs zijn trouwe ridder. Dit typische gerecht maakt deel uit van de beroemde Rijstroute, die het dorp deelt met andere moerasgemeenten.

Evenementen die het plein vullen (én de agenda)

In april keert de Agrarische en Veeteeltbeurs terug naar het dorp met handdrukken en ouderwetse deals.
In mei trekt de bedevaart van San Isidro Labrador zingend en feestend door de straten. Deze is uitgeroepen tot Feest van Toeristisch Belang in Andalusië.
In juni vult het Festival de la Mistela de lucht met flamenco en passie.
In oktober mixt het Tomate Blues Festival muziek en groente op een manier die je nergens anders ziet.
In december trekt de Internationale Halve Marathon al sinds de jaren 70 hardlopers van over de hele wereld aan.
En op de Dag van Andalusië? Dan fiets je gezellig mee met de buren en sluit je de dag af met een picknick in La Corchuela.

Hoe kom je er?

Vanuit Sevilla heb je twee snelle opties:
Via de A-4, afrit 558 en dan de N-IV.
Of via de AP-4, afrit 23 rechtstreeks naar Los Palacios y Villafranca.

Liever met het openbaar vervoer? Buslijn M-134 vertrekt vanaf Avenida de Portugal en zet je midden in het dorp af.

Hoe kom je rond?

Het centrum is makkelijk te voet of per fiets te verkennen. Er zijn taxi’s beschikbaar en verschillende wandel- en ruiterroutes in de omgeving. Hier is onderweg zijn al een beleving op zich.

Een lokaal afscheid met smaak

Na een dag vol kerken, moerassen en parken, plof je neer op een terras in het centrum en bestel je een gerecht met tomaat. Hoe het ook bereid is – je proeft dat je in een plek bent waar de landbouwtraditie nog steeds het leven bepaalt.

Los Palacios y Villafranca doen geen moeite om op te vallen. Ze zijn er gewoon, met open armen, een bord rijst en een versgesneden tomaat die op je wachten.

(c) foto en bron: www.turismosevilla.org