Klein van omvang, groot van geschiedenis. El Torno is een pedanía van Jerez de la Frontera in de provincie Cádiz die je niet zomaar vergeet. Rustig, authentiek en doordrenkt van Andalusisch karakter.
Spaanse weetjes en nieuws uit Andalusië
Sabiote, Jaén: Het verhaal
Sabiote is veel meer dan een stil dorpje in de provincie Jaén. Hier worden duizenden jaren geschiedenis zichtbaar in elke steen, straat en structuur. Van de eerste menselijke sporen in de prehistorie tot indrukwekkende bouwwerken uit de renaissance: Sabiote verrast, zonder opsmuk.
De oudste sporen van leven
De eerste tekenen van menselijke bewoning in Sabiote vinden we rond de Plaza del Castillo, waar sporen uit de Kopertijd zijn aangetroffen, zo'n 5000 jaar geleden. De archeologische informatie is schaars, maar er zijn aanwijzingen dat het vruchtbare dal van de Guadalimar al vroeg werd bewoond.
Vanaf het tweede millennium vóór Christus worden de tekenen duidelijker. Op de noordelijke hellingen van de Loma de Úbeda is intensieve bewoning vastgesteld. Hier bouwde men terrassen tegen de helling, waarop woningen met stenen fundamenten verschenen. Onder de vloeren vonden archeologen begraafplaatsen, met grafgiften zoals aardewerk en vuurstenen messen.
Brons, ijzer en Romeinen
Ook in de Bronstijd floreerde Sabiote. Bewoningsplekken als La Cobatilla en Cerro de la Muela waren strategisch en verdedigbaar gelegen. Restanten van muren, aardewerk en gebruiksvoorwerpen tonen een bloeiende gemeenschap.
Na een lange periode van stilte verschijnt Sabiote weer op de radar in de late Iberische tijd (2e–1e eeuw v.Chr.), met nederzettingen op de vlaktes langs de Guadalimar. Deze werden uiteindelijk vervangen door Romeinse villa’s, zoals bij Fuente del Diago. Hier leefde een kleine boerenbevolking tussen daken van “tégula’s” en tafels van “terra sigillata”.
Een fort met status: Castillo de Sabiote
Het kasteel van Sabiote is zonder twijfel het vlaggenschip van de lokale architectuur. Gebouwd in de 16e eeuw als militair bolwerk, is dit het oudste bewaarde voorbeeld van een renaissance ‘castillo-baluarte’ in de provincie Jaén. De ligging is strategisch: aan de zuidflank van de Guadalimar-vallei, met uitzicht op het omringende landschap. Een stevige vesting met een verhaal dat verder gaat dan stenen muren.
Stilte, kloosters en grote namen
Het Convento de Santa María werd gesticht in 1584 en heeft sindsdien een hoofdrol gespeeld in de religieuze en culturele geschiedenis van Sabiote. Met steun van onder andere Francisco de los Cobos en ontwerp door Alonso de Vandelvira, is het een toonbeeld van renaissance-architectuur. Het klooster heeft een stijlvol vierkant patio met klassieke zuilen, en een kerk zonder kruisvormig grondplan, maar met elegante gewelven en bijzondere details zoals engelenbeeldjes en een gotische toegangspoort.
Na jaren van verval kreeg het gebouw een nieuw leven als Casa de la Cultura, volledig gerestaureerd door de gemeente tussen 2009 en 2010.
De trots van het dorp: Iglesia San Pedro Apóstol
Waar vroeger een kleinere kerk stond, staat nu een indrukwekkend gebouw met drie schepen en sierlijke gewelven. De bouw begon in 1577 en duurde decennia, geleid door onder meer Alonso Barba en Alonso de Vandelvira.
De noordelijke gevel, La Puerta del Pelotero, toont gotisch vakmanschap met wapenschilden van de toenmalige bisschop. De zuidkant – de Puerta del Sol – is rijk versierd in plateresco-stijl. De toren, gebouwd vanaf 1619 door Aranda Salazar, is een van de slankste van Spanje en een herkenningspunt in de regio.
Tijdens de Spaanse Burgeroorlog leed de kerk zware schade: beelden verdwenen, klokken werden vernield en het gebouw kreeg een andere bestemming. Maar sinds 1939 is de kerk weer een actief gebedshuis, met vanaf 1948 nieuwe altaars en een indrukwekkend barokretabel van Francisco Palma Burgos.
In 1972 werd de kerk officieel uitgeroepen tot Monumento Nacional.
Middeleeuwse muren en witte stegen
De oude stadsmuur van Sabiote wordt stukje bij beetje hersteld. Samen met het Albaicín – het oudste wijkje van het dorp – vormt het een middeleeuws decor dat nog steeds herkenbaar is. Hier wandel je door smalle stegen, kleine pleintjes en langs lage witte huizen met soms een vleugje mudejarstijl. Geen grote monumenten, maar sfeer in elke hoek.
Even terug in de tijd tijdens het Medievo Festival
Eén keer per jaar verandert Sabiote in een levend geschiedenisboek. Tijdens de Fiestas del Medievo wordt het hele dorp omgetoverd tot een middeleeuws festijn met kostuums, marktkramen en straatoptredens. De perfecte gelegenheid om het historische karakter van Sabiote te ervaren in een feestelijke sfeer.
Sabiote is geen toeristische kermis, maar een tijdscapsule. Elk gebouw, elke straat en elke muur vertelt zijn eigen verhaal. Met of zonder gids – dit dorp laat je even vergeten in welk jaar je leeft.
(c) foto en bron: sabioteturismo.com
___
© VIVAndalusia jul 2025
Misschien boeien deze berichten u ook?
De níspero komt oorspronkelijk uit China en Japan en vond in de achttiende eeuw zijn weg naar Europa. In het zonnige klimaat van Spanje voelde hij zich meteen thuis. Sayalonga, een dorpje in de Axarquía-regio, provincie Málaga, groeide uit tot de onbetwiste hoofdstad van dit bijzondere fruit. Het microklimaat tussen de Middellandse Zee en de Sierra de Almijara zorgt voor optimale groeiomstandigheden. De kwaliteit van de níspero's uit deze streek is dan ook uitzonderlijk.
Benahadux ligt in de Bajo Andarax, vlakbij de hoofdstad Almería. Het dorp is omringd door fruitbomen en irrigatieland in de riviervallei. Wie verder kijkt, ziet het ruige droge landschap van de laatste uitlopers van de Sierra de Gador. Dat contrast maakt Benahadux meteen bijzonder.
