Midden in het Andalusische landschap bij Utrera (provincie Sevilla) staat Torre de Lopera. Deze stevige wachttoren hield eeuwenlang de boel in de gaten. Vanuit dit uitkijkpunt kon je zo de Torre del Bollo en het kasteel van Las Aguzaderas zien. Handig als je de vijand aan zag komen. De toren staat op privéterrein, dus even bellen voor je langskomt.

Strategisch bolwerk aan de grens

Tussen de dertiende en vijftiende eeuw was Utrera niet zomaar een dorpje. Het lag precies op de scheidslijn tussen christelijk en moors gebied. Lastige plek, maar militair gezien perfect. Daarom vind je hier zoveel verdedigingswerken. Torre de Lopera vormde samen met andere kastelen en torens de Banda Morisca. Deze verdedigingslinie liep langs Cote, Morón, Aguzaderas, El Coronil en de Torre del Bollo.

In 1484 vond hier een belangrijke slag plaats. De christenen wonnen toen groot van het koninkrijk Granada. Een keerpunt in de strijd om Andalusië.

Ruzie om eigendom

In de vijftiende eeuw kregen twee grote jongens ruzie over de toren. De markies van Cádiz en admiraal Alonso Enríquez van Castilië vochten het uit. Beide wilden ze de strategische plek bezitten. Logisch, want wie deze toren had, controleerde een flink stuk land.

Vierkant en stevig gebouwd

De toren zelf is vierkant met twee verdiepingen. De muren bestaan uit goed bewerkte zandstenen blokken. Aan de zuidkant zat een toegang met houten steen bovenop, aan de westkant een kleinere deur. Mogelijk zat er ook een ingang aan de oostzijde.

Rondom de toren liep een versterkte muur. Daarvan staat nu nog een deel aan de westkant overeind. Het geheel vormde een compact fort met een binnenplaats. De ingang was slim aangelegd: je moest in een hoek van negentig graden naar binnen, waardoor indringers makkelijk te stoppen waren.

Vier kleinere torens versterkten de hoeken van de muur. Bij de hoofdpoort van anderhalve meter breed zie je er nog twee. In de binnenplaats zijn restanten van een trap die naar de loopgang bovenop de muur voerde.

Slimme details in de toren

Op de begane grond zat rechts van de ingang een trap naar boven. Die is er nu niet meer. In de muren zie je schietgaten waar boogschutters doorheen mikten. Ook bijzonder: er liep een leiding naar beneden, waarschijnlijk voor wateropslag. Handig tijdens een belegering.

Sommige oorspronkelijke bepleisteringen zijn nog bewaard gebleven. Tussen de middeleeuwse brokstukken vind je ook ouder aardewerk uit prehistorische tijden. Dit gebied heette vroeger Lopera II en was al bewoond voordat de toren er stond.

Sporen uit nog oudere tijden

Vlakbij de toren liggen restanten van een begraafplaats uit de laat-Romeinse en Visigotische periode. Je vindt er nog grafsporen. De plek was dus al eeuwen belangrijk voordat de wachttoren gebouwd werd.

Verlaten en overwoekerd

Torre de Lopera is nu officieel beschermd als BIC (Bien de Interés Cultural). Klinkt mooi, maar de realiteit is minder rooskleurig. De toren staat er verlaten bij en brokkelt langzaam af. Dieren gebruiken de ruimtes als onderkomen. Planten groeien uit spleten in de muren en tussen de kantelen bovenop.

Het binnenplein, ooit het paradeplein van de verdedigers, is omgewoeld. Vegetatie heeft vrij spel en tast de constructie aan. Jammer voor zo'n historisch monument dat zoveel verhalen kent.

Bezoek en bereikbaarheid

De toren ligt op een hoog plateau ten zuiden van de Serrezuela de Lopera. Vandaar heb je fantastisch zicht. Naar het oosten zie je Montellano liggen, naar het noordwesten spot je de Torre del Bollo. Dat was vroeger essentieel voor de communicatie tussen de vestingen.

Let op: de toren staat op een particulier terrein. Respect voor de eigenaar is dus belangrijk. Even overleggen voordat je erheen gaat bespaart teleurstellingen.

(c) foto en bron: www.castillosdeespaña.es