In het midden van het stuwmeer van Guadalmellato in de provincie Córdoba staat een bijzondere bouwwerk te wachten. Het Morabito del Rey is een neomudejar paviljoen uit het begin van de twintigste eeuw, gebouwd op een verhoging die ooit een bergtopontje was. Vandaag is het een klein eilandje. Soms staat het droog. Altijd staat het er indrukwekkend bij.
Spaanse weetjes en nieuws uit Andalusië
Sitio megalítico de La Torre-La Janera: het grootste megalithische site van het Iberisch Schiereiland in Huelva
In de Spaanse provincie Huelva, op de grens van Ayamonte en Villablanca, duikt een archeologisch fenomeen op dat zelfs de meest doorgewinterde prehistorie-liefhebber doet opkijken. Sitio megalítico de La Torre-La Janera is met meer dan 526 gedocumenteerde menhirs de grootste concentratie van dit type megalithisch monument in heel zuidwest-Spanje. En dat alles dankzij een avocadoplantage die er nooit kwam.
Van avocado's naar archeologie
In 2018 begon een landeigenaar zijn 600 hectare grote domein te ontbossen voor een nieuwe aanplanting. Maar wat hij niet verwachtte: een indrukwekkende verzameling prehistorische stenen monumenten die net onder het oppervlak op hun grote moment lagen te wachten. De Andalusische overheid greep meteen in. Ze legde beschermingszones vast over meer dan 109 hectare en liet tussen januari 2020 en juni 2021 systematisch onderzoek uitvoeren. Het resultaat is een site die de geschiedenisboeken over het vroege megalithisme in de Iberische regio volledig herschrijft.
526 menhirs en nog veel meer
La Torre-La Janera telt 526 bewaarde menhirs, verspreid over 26 steenrijen en 2 cromlechs. De stenen variëren in vorm van lenticulair tot rechthoekig en meten tussen de één en drie meter. De grootste, door onderzoekers API-2 gedoopt, staat nog rechtop langs de Arroyo del Rocín. Hij is meer dan drie meter hoog, een meter breed en voorzien van een spitse top.
Naast de menhirs zijn er ook grafmonumenten gevonden: dólmens, tumuli, cisten en stèles. Drie grote terrasrecinten met netstenen muren completeren het geheel. Eén van die recinten is een elliptisch platform van bijna twee hectare met zes niveaus aan terrasmuren. Tel daarbij 46 steengroeven en 10 rotstekeningen. Dan begrijp je waarom archeologen spreken van een uitzonderlijk rijk landschap.
Een heilige plek aan de Guadiana
De site ligt op de linkeroever van de rivier de Guadiana, op ongeveer 2,5 kilometer ten oosten van de huidige loop en zo'n 15 kilometer landinwaarts van de kust. De hoogste heuvel in de omgeving is de Cerro de Monte Gordo op 155 meter boven de zeespiegel. Deze berg vormt het middelpunt. Vanaf de toppen van de heuvels zien bezoekers zowel de Guadiana als de zee.
De cromlechs zijn strategisch gericht naar de opgang van de zon, zodat equinoxen en zonnestilstanden er precies zichtbaar zijn. Dat is geen toeval: de hele site ademt rituele intentie. Onderzoekers beschouwen La Torre-La Janera als een ceremonieel centrum. Volgens hen kwamen gemeenschappen uit de wijde omgeving daar bijeen voor begrafenisrituelen, sterrenculten en gezamenlijke festiviteiten.
Hoe oud is La Torre-La Janera?
De vroegste sporen van bewoning gaan terug tot het vijfde of zesde millennium voor Christus, de wortels van het neolithicum in deze regio. De grafkamers en cisten dateren vermoedelijk uit het midden van het vierde millennium, terwijl de terrasstructuren mogelijk uit de Bronstijd stammen, ergens tussen 3000 en 1000 voor Christus. De site toont dus geen momentopname, maar eeuwen van opeenvolgende bewoning en voortdurende bouw.
La Torre-La Janera bezoeken
Het megalithische landschap van La Torre-La Janera ligt in de Huelva-regio van Andalusië, vlak bij de Portugese grens. De dichtstbijzijnde stad is Ayamonte, een aangenaam stadje aan de monding van de Guadiana. Wie de streek combineert met een bezoek aan het Alentejo en de Algarve aan de Portugese kant van de grens, loopt door één van de rijkste prehistorische regio's van Europa.
(c) foto en bron: vocesdebronceyhierro.es
___
© VIVAndalusia apr 2026
Misschien boeien deze berichten u ook?
Este - Ese - Aquel: Waarom heeft het Spaans DRIE verschillende woorden voor "dit" en "dat"?
Op 900 meter hoogte, omringd door drie natuurparken, maakt Doña Felisa Winery indruk nog voor je een druppel geproefd hebt. De bodega ligt in de schaduw van de Romeinse ruïnes van Acinipo, (Ronda, provincie Málaga) een streek die al eeuwenlang bekendstaat als het "Land van de Wijnen". Munten met druiventrossen en resten van oude wijnpersen vertellen het hoe en waarom.
