In het midden van het stuwmeer van Guadalmellato in de provincie Córdoba staat een bijzondere bouwwerk te wachten. Het Morabito del Rey is een neomudejar paviljoen uit het begin van de twintigste eeuw, gebouwd op een verhoging die ooit een bergtopontje was. Vandaag is het een klein eilandje. Soms staat het droog. Altijd staat het er indrukwekkend bij.
Spaanse weetjes en nieuws uit Andalusië
Villanueva de los Castillejos, het rustieke grensdorp van Huelva
Villanueva de los Castillejos ligt in de comarca Andévalo, op 47 kilometer van de provinciehoofdstad Huelva. Een dorp met zo'n 3.000 inwoners, omringd door heuvels vol pijnbomen en eucalyptussen. Rustig, groen en dichter bij Portugal dan je denkt.
De inwoners heten castillejeros. En ze zijn trots op wat ze hebben.
Wat maakt dit dorp bijzonder
De naam verwijst naar oude verdedigingsburchten. Op de plek die lokaal bekendstaat als "a pie del castillo" duiken archeologische resten op van die middeleeuwse verdedigingslinie. Geschiedenis die letterlijk aan de oppervlakte komt.
De economie draait traditioneel op landbouw. Maar Villanueva de los Castillejos weet ook hoe je een feest geeft. De jaarlijkse Feria del Jamón zet Iberische vleeswaren centraal en trekt bezoekers van buiten de regio.
De Iglesia de la Purísima Concepción
De bouw van deze kerk startte rond 1870, op de ruïnes van een ouder gebouw dat het aardbevingsdrama van Lissabon in 1755 niet overleefde. De werken verliepen traag. Pas in 1928 hervatten de bouwers het project: de bovenste verdieping, het tongewelf en de klokkentoren kwamen er toen bij.
Het gebouw heeft één schip in een Latijns kruisplan. Twee torens flankeren de gevel, waarvan één nooit is afgewerkt.
Het blikvanger in het interieur is het hoofdaltaarstuk uit 1950. Neoclassicistisch, 200 vierkante meter en bekleed met 23-karaats goud. Twee platersque zijaltaren completeren het geheel. Daarbij komen barokke beelden: een Sint-Franciscus, een zeventiende-eeuws kruisbeeld en een Sint-Jan de Doper.
De Ermita de Nuestra Señora de Piedras Albas
Zes kilometer verderop, in El Almendro, staat de Ermita de Piedras Albas in het landschap van Prado de Osma. De kapel dateert uit de vijftiende eeuw en heeft één schip met tongewelf en vier lunetten.
Rondom rijzen bergen en ravijnen op. Pal voor de kapel staat de heuvel Cabeza del Buey, de plek van de vroegste menselijke bewoning in de gemeente.
De ermita behoort toe aan twee dorpen: Villanueva de los Castillejos én El Almendro. Samen organiseren ze er elk jaar de romería.
Sierra Abuela, het groene dak van de Andévalo
De Sierra Abuela is een van de hoogste toppen van de Andévalo. Dichte pijnbossen bedekken de flanken. Bovenaan wacht een picknickplek met barbecues en op heldere dagen kijk je tot ver over Portugal.
De route begint op de weg tussen El Almendro en Villanueva de los Castillejos, richting oost. Na 1.500 meter verschijnen manèges en boerenhoeven. Een onderhoudscircuit slingert langs een oud stuwmeer. Voorbij het veld El Hornillo en een steile klim staat de top.
Wie omhoog kijkt ziet roofvogels: adelaars, zwarte wouwen, soms een valk. Op de grond lopen hazen, konijnen en patrijzen. De vegetatie wisselt van kurkeiken en mastiekbomen naar steneneikengroves en pijnboomzones.
Het Oude Gemeentehuis
Het oude gemeentehuis staat in het hart van het dorp en is geclassificeerd als gebouw van lokale historische waarde. De oorsprong gaat terug tot de zeventiende eeuw. Twee bouwlagen, een klokkentorentje, smeedijzeren balkons en lantaarns die de voorbijganger meenemen naar een ander tijdperk.
Het gebouw overleefde de aardbeving van Lissabon en de Spaanse Onafhankelijkheidsoorlog. Tot 1991 huisvestte het de gemeentelijke diensten. Sindsdien zijn er de politie en het Guadalinfo-centrum gevestigd.
Ervoor ligt de Plazoleta, het kleine maar levendige dorpsplein met stenen en smeedijzeren banken. Precies de plek om even stil te zitten in het heldere licht van de Andévalo.
Molino Zahurdón, een molen van vroeger
De Molino Zahurdón dateert uit de achttiende eeuw. Graanmolens als deze waren het kloppende hart van de lokale economie in de Andévalo, de Algarve en de Portugese Alentejo.
De tronkelvormige toren is opgebouwd uit stenen platen, leem en kalk. Het dak was bedekt met stro en hei. Binnen telt de molen twee verdiepingen: de bovenste voor de molenstenen en het mechanisme, de onderste als woning voor de molenaar.
De molen staat aan de rand van het dorp, volledig gerestaureerd en omgeven door een recreatieve zone.
Corral Concejo
Ook de Corral Concejo gaat terug tot de achttiende eeuw. Een ronde omheining van gestapelde stenen, gebruikt om losgelopen vee op te vangen en terug te geven aan de rechtmatige eigenaar na betaling van een vergoeding. Maar ook een praktische ruimte voor noodvoorraden en voor het beslaan van paarden en runderen.
De Danza de los Cirochos
Huelva heeft een rijke traditie aan rituele volksdansen. De Danza de los Cirochos is daar het meest intrigerende voorbeeld van. De dans gaat terug op Keltische wortels en eert de Virgen de Piedras Albas, patrones van Villanueva de los Castillejos en El Almendro.
De dans vindt elk jaar plaats tijdens de romería, net na Paasweek. Tussen Paaszondag en de zogenaamde Miércoles de los Burros staat de Paasdinsdag centraal: dan is de Danza de los Cirochos in volle glorie te zien bij de ermita.
Twee groepen dansers treden op, elk negen of zeven mannen sterk, altijd een oneven aantal. Ze heten cirochos. Met castagnetten in de hand bewegen ze achteruitlopend naar het beeld van de Maagd. Tien dansfiguren volgen elkaar op. De mooiste zijn de ster, het kruis, het vliegtuig, de kruisingen en de cirkel.
Een dans die niemand snel vergeet.
(c) foto en bron: www.villanuevadeloscastillejos.es
___
© VIVAndalusia jun 2026
Misschien boeien deze berichten u ook?
Este - Ese - Aquel: Waarom heeft het Spaans DRIE verschillende woorden voor "dit" en "dat"?
Op 900 meter hoogte, omringd door drie natuurparken, maakt Doña Felisa Winery indruk nog voor je een druppel geproefd hebt. De bodega ligt in de schaduw van de Romeinse ruïnes van Acinipo, (Ronda, provincie Málaga) een streek die al eeuwenlang bekendstaat als het "Land van de Wijnen". Munten met druiventrossen en resten van oude wijnpersen vertellen het hoe en waarom.
