Martín de la Jara is een klein dorp in de Sierra Sur, zowat 111 kilometer van de stad Sevilla. Je vindt er alle rust die je zoekt. Het dorp staat bekend om de Laguna del Gosque, een beschermd natuurgebied vol watervogels. Ook de Cueva de Castellar en de lokale keuken met amorraque trekken bezoekers.

Kleine huizen, witte muren, eindeloze rijen olijfbomen. Monte Lope-Álvarez is een pedanía van Martos, een gehucht in de provincie Jaén, aan de grens met Córdoba. Zo'n 650 inwoners wonen hier, ingebed tussen de heuvels van Andalusië. Rustig, authentiek en ver van de gebaande toeristenpaden.

De trein tussen Baeza en Utiel kwam er nooit. Het spoor bleef liggen, de rails verdwenen en de natuur nam het over. Vandaag rijd je op die oude route langs twee compleet verschillende landschappen. Eerst de vlakke velden van Albacete (provincie Jaén), dan de ruige bergen richting Alcaraz.

In het westen van het dorpje Fuente de Piedra, provincie Málaga, staat ze er nog altijd bij: de oude meststoffenfabriek van de Compañía Agrícola y Salinera. Verlaten, maar niet vergeten. De muren staan nog overeind, de schoorsteen is hersteld, en het industriële silhouet tekent zich scherp af tegen het Andalusische landschap.

Isla Cristina ligt in de provincie Huelva, op 10 kilometer van Portugal. Isla Cristina is omringd door water, wat meteen verklaart waarom dit een "isla" heet terwijl het gewoon vasteland is. De stad nestelt zich in de delta van de Río Carreras, op de grens van zee en moeras, midden in het natuurgebied Marismas de Isla Cristina.

In Níjar, provincie Almería, wonen ze met honderden. Vlinders in alle kleuren, vrij en wel, tussen bloemen en groen. Het Mariposario is een tuin om in te verdwalen en stil van te worden.

Met 5.115 inwoners is Beas de Segura de grootste gemeente van de Comarca de la Sierra de Segura. Via de A-314 rijd je zo het Natuurpark in. Dit dorp vormt dus een prima startpunt voor je tocht door dit stuk Jaén.

Córdoba zit vol oude stenen met een stevig verleden. Twee archeologische sites springen er met kop en schouders bovenuit: Mellaria en Ategua. De ene draait om mijnbouw en handel. De andere om een veldslag die de loop van de geschiedenis veranderde. Tijd voor een duik in allebei.

Espiel ligt midden in de Sierra Morena Cordobesa (in de provincie Córdoba), ver van de massatoeristen en hun vinkjeslijstjes. Hier wandel je door eeuwenoude straatjes, proef je de lokale keuken en laat je de omgeving rustig op je inwerken. Het pad telt hier minstens zoveel als de bestemming.

Op 888 meter hoogte, aan de voet van de Cerro de la Vieja, in de provincie Jaén, ligt Torres. Klein van omvang, groot van karakter. Het dorp strekt zich uit over het dal van de rivier Torres en wordt aan alle kanten omsloten door bergtoppen als de Sierra Mágina, Almadén, Cárceles, Morrón en Aznaitín. In totaal beslaat Torres 8.048 hectare.

Stel je voor… nee, gewoon gaan. Los Molares, een stadje in La Campiña op zo'n 41 kilometer van Sevilla, is zo'n plek die je verrast. Graanvelden, olijfgaarden en een kasteel uit de 14de eeuw dat je al van ver ziet staan. Elke oktober verandert dat kasteel in het decor van een spectaculaire Middeleeuwse Markt. Historisch verantwoord, visueel indrukwekkend.

Een burcht die Turdetanen, Romeinen, Visigoten, Moren en Spaanse edelen heeft zien komen en gaan. Het Castillo de Gigonza, in de provincie Cádiz, is meer dan stenen en een toren. Het is een tijdmachine midden in Andalusië.

Groen, groot en met zeezicht. Parque de La Batería is een van de grootste stadsparken van Torremolinos, provincie Málaga, en telt ruim 74.000 vierkante meter. Noord van La Carihuela, vlak bij het treinstation Montemar Alto - precies op de grens tussen stad en natuur.

Het Colegio Sagrada Familia "El Monte" staat op de noordelijke flank van de Gibralfaro, de heuvel die Málaga domineert. De ligging is geen toeval. De congregatie zocht een terrein groot genoeg voor internaat én school - en vond het in de finca Los Eucaliptos. Vandaaruit keek je rechtstreeks uit op het nieuwe Seminario dat tegelijk verrees op een naburige heuvel.

In de Calle Maestra van Andújar staat een van de meest intrigerende renaissancetorens van de provincie Jaén. De Casa de los Cárdenas y Valdivia, ook wel Casa de la Torre genoemd, werd vermoedelijk gebouwd in de eerste helft van de zestiende eeuw, in opdracht van don Cristóbal de Cárdenas en doña Teresa Valdivia.

72 meter hoog, 322 treden en een lichtbundel die tachtig mijl reikt. De Faro de Chipiona in de provincie Cádiz is de hoogste vuurtoren van Spanje en behoort tot de tien hoogste ter wereld. Reken maar dat hij indruk maakt.

Montequinto is een van de populairste wijken van Dos Hermanas, op een steenworp afstand van Sevilla. Slechts vijf kilometer scheidt deze bruisende buurt van de provinciehoofdstad. Dat verklaart meteen waarom de wijk de afgelopen jaren razendsnel groeide tot meer dan 35.000 inwoners.

Het stond er al lang voordat toeristen er foto's van maakten. Het Castillo de Alcalá de los Gazules, hoog op een heuvel in de provincie Cádiz, kijkt al eeuwen neer op de Andalusische vlaktes. Dikke muren, verweerde steen, een panorama dat je adem wegneemt.

Midden in de Campiña sevillana (provincie Sevilla), op de grens met de provincie Córdoba, ligt Cañada Rosal. Klein, rustig en met een oorsprong die je meteen nieuwsgierig maakt. Het plaatsje telt iets meer dan tweeënhalve eeuw geschiedenis, maar wat het mist aan leeftijd, maakt het ruimschoots goed met cultuur, gastronomie en tradities.

Hoog boven de witte huizen van Olvera staat een kasteel dat al meer dan acht eeuwen de streek bewaakt. Het Castillo Árabe de Olvera kijkt neer op de provincie Cádiz vanaf 623 meter hoogte - een plek waar geschiedenis en uitzicht samenkomen op een manier die je niet snel vergeet.

Zeven zalen. Miljoenen jaren geschiedenis. Eén klein Andalusisch dorp met een verleden dat verder teruggaat dan je zou verwachten. Het Museo Histórico Municipal de Carcabuey in de provincie Córdoba neemt je mee van verstende zeeën tot de twintigste eeuw - en alles daartussenin.